Witamy, Gość
Nazwa użytkownika: Hasło: Zapamiętaj mnie
  • Strona:
  • 1

TEMAT: Poczet zapomnianych

Poczet zapomnianych 2014/05/16 20:42 #144218

W tekście pt. „A …. leją Zasłużonych” napisałem o błędzie, jaki pojawił się na tablicy upamiętniającej płk Jana Białego, umieszczonej na domu przy ul. Jagiellońskiej, w którym pułkownik mieszkał w Bytomiu. Liczyłem, iż spowoduje to odzew bytomskich władz, które powinny poczuwać się do odpowiedzialności za treść takich tablic. Ale władza milczy. Za to napisał do mnie Pan Bartosz, który był inicjatorem uhonorowania pamięci płk Białego. Przyznam się szczerze, że wprawił mnie w pewną konfuzję. Bo z jednej strony jak nie docenić zaangażowania osoby prywatnej, która z potrzeby serca dąży do upamiętnienia bohatera naszej przeszłości. Z drugiej opuśćmy zasłonę milczenia nad nazwiskami ekspertów, z którymi Pan Bartosz konsultował treść tablicy.

List od Pana Bartosza skłonił mnie, aby przypomnieć, chociaż kilku ludzi ważnych dla naszej historii i tej wielkiej i tej małej, którzy na różnych etapach życia związali swój los z Bytomiem. Ludzi, o których pamięć albo się już zatarła albo powoli zanika. Nie po to, aby stawiać im postumenty i sadzić lipy, tylko po to, aby chociaż na chwilę ocalić ich od zapomnienia.

Warto przypomnieć, iż oprócz wspomnianego oficera sił powietrznych i cichociemnego płk pil. Jana Białego mieszkał w Bytomiu także inny polski bohater II wojny, oficer Polskiej Marynarki Wojennej – kmdr Michał Borowski. W czasie wojny był m. in. oficerem broni podwodnej niszczyciela ORP „Garland”. Aby objąć tą funkcję i brać udział w walkach zgodził się na czasowe obniżenie stopnia wojskowego. Po wojnie wrócił do Polski i nadal służył w marynarce wojennej, był komendantem Szkoły Specjalistów Morskich w Ustce. Zwolniony ze służby w wyniku stalinowskich czystek i wygnany z Wybrzeża, zamieszkał w Bytomiu. Ostatnie lata życia, po wyjściu ze stalinowskiego więzienia, spędził w Bytomiu były zastępca Komendanta Obszaru AK Lwów płk Franciszek Studziński. Po powrocie z Wielkiej Brytanii mieszkał w Bytomiu również jeden z uczestników tajnej wojny, oficer polskiego wywiadu wojskowego mjr Leon Zawrzel.

Zaciera się też pamięć o polskich Górnoślązakach związanych z Bytomiem przed podziałem Górnego Śląska między Polskę a Niemcy w 1922 r. A z Bytomiem było związanych przecież siedmiu przyszłych parlamentarzystów II RP. Na Rozbarku urodził się i wychował, dziennikarz, prezes bytomskiego „Sokoła”, poseł do Reichstagu Paweł Dombek. Po I wojnie światowej był burmistrzem Leszna, prezydentem Chorzowa i Posłem na Sejm RP. Z Bytomia pochodził też Alojzy Kot, górnik, działacz związkowy i bytomski radny. W wolnej Polsce Poseł na Sejm RP i wicemarszałek Sejmu Śląskiego. W Bytomiu chodził do gimnazjum, pochodzący z Przegendzy koło Rybnika Wilhelm Fojcik, szef kolejnictwa Polskiego Komitetu Plebiscytowego. Po 1922 r. m. in. Poseł na Sejm RP i wiceburmistrz Rybnika. Do bytomskich szkół przybył ze Starej Wsi koło Pszczyny Paweł Kopocz. W II RP sędzia grodzki, adwokat i Poseł na Sejm RP. Mało, kto już pamięta, iż w Bytomiu pobierał nauki i stawiał pierwsze kroki w malarstwie, przyszły dyrektor Polskiego Radia Katowice, Stanisław Ligoń. W okresie międzywojennym także Ligoń był Posłem na Sejm RP. Kolejnym parlamentarzystą II RP, związanym z Bytomiem, w którym chodził do gimnazjum był, urodzony w Raszowej koło Kędzierzyna-Koźla, Edmund Wąsik. Przed i po II wojnie wicedyrektor Okręgu Polskich Kolei Państwowych w Katowicach. Warto dodać, iż jego córką była gwiazda polskiego teatru i kina Aleksandra Śląska. I wreszcie siódmym przedwojennym „bytomskim” polskim parlamentarzystą był Rudolf Kornke. Swoją drogę zawodową zaczynał w łagiewnickiej kopalni, w okresie plebiscytowym był komendantem okręgu bytomskiego Polskiej Organizacji Wojskowej. Po powstaniach śląskich związał się z wojewodą Michałem Grażyńskim i był przewodniczącym Zarządu Głównego Związku Powstańców Śląskich oraz Senatorem RP.

Kompletnie nieznaną postacią jest pochodzący z Bytomia Adolf Wagner, jedyny górnoślązak wśród żołnierzy Kompani Kadrowej Legionów Polskich. Warto go przypomnieć, bo w tym roku mamy setną rocznicę wymarszu kadrówki z krakowskich Oleandrów. Po I wojnie światowej Wagner zamieszkał w Krynicy i jego losy po roku 1939 są nieznane.

Na rzetelną ocenę, nieskażoną IPN-owską narracją oczekują byli prezydenci Bytomia z czasów PRL-u (wymieniam tych, których pamiętam): Tadeusz Feliński, Tadeusz Przybylski, Paweł Spyra i Witold Mączarowski. Szczególnie warto dziś bez polityczno-ideologicznych emocji ocenić działalność prezydenta Spyry.

Całkowicie zapomniani zdają się być kapitanowie bytomskiego przemysłu po roku 1945. A przecież dyrektorzy oraz pracownicy bytomskich hut i kopalni byli ludźmi z krwi i kości. Dziś historycy chętnie zajmują się ludźmi industrializującymi Górny Śląski w końcu XIX wieku. Tych z drugiej połowy XX wieku skazuje się na zapomnienie. Często kwituje się ten czas twierdzeniem, iż przemysł w czasach PRL-u był budowany z pominięciem kwestii ekologicznych. Tak jakby w końcu XIX wieku ktoś się przejmował ochroną środowiska naturalnego.

Mógłbym ten poczet zapomnianych ciągnąć jeszcze długo. W Bytomiu z pilnowaniem pamięci historycznej bywa różnie. Często decyduje przypadek i aktualna koniunktura polityczna. Warto jednak, aby tymi sprawami w bytomskim ratuszu zajmowano się nie tylko przy okazji głosowania, komu posadzić lipę w alei. Aby tacy pasjonaci jak Pan Bartosz znajdowali pomoc i zainteresowanie. Na początek proponuję, aby władze Bytomia poprawiły błąd w życiorysie płk Białego na tablicy pamiątkowej. Pułkownik ze swoim dywizjonem odbył kampanię wrześniową 1939 r. w składzie Brygady Bombowej, a nie Armii „Kraków” tak jak jest napisane na tablicy pamiątkowej.

/blog - "Moje zapiski uczesane"/

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

Poczet zapomnianych 2014/05/17 11:26 #144225

I proszę mi powiedzieć, co oni takiego zrobili dla miasta BYTOM/BEUTHEN ? Odpowiedź brzmi nic. Po prostu mieszkali.

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

Poczet zapomnianych 2014/05/17 13:05 #144228

Jan Kazimierz Czubak napisał:
... Na rzetelną ocenę, nieskażoną IPN-owską narracją oczekują byli prezydenci Bytomia z czasów PRL-u (wymieniam tych, których pamiętam): Tadeusz Feliński, Tadeusz Przybylski, Paweł Spyra i Witold Mączarowski. Szczególnie warto dziś bez polityczno-ideologicznych emocji ocenić działalność prezydenta Spyry. ...


Jan w trochę prowokacyjnym stylu spośród szesnastu nazwisk odważył się zaakcentować tylko jedno, i to wspominane dzisiaj raczej w negatywnym kontekscie. Dlaczego ?. Czyżby w ten sposób chciał zwrócić uwagę na idee przyświecające pewnemu górniczemu działaczowi społecznemu, za które to nieżyjący już ówczesny prezydent Bytomia okrzyknięty został Pawłem Burzycielem ?.

"... Bytom się wali. Kamienice znikają jedna po drugiej. Ba, znikają całe kwartały miasta. I nie zawsze przyczyną były szkody górnicze. Kto dziś pamięta, że osławiony bojami polityków plac Kościuszki nie był tak ogromny jak dziś? Że między placem a ulicami Jainty, Dzieci Lwowskich i Piekarską jeszcze w latach 70. stało kilkadziesiąt kamienic. Najpiękniejszych w mieście. Czysta, kilkupiętrowa secesja ze sklepami, kawiarniami i ogromnymi mieszkaniami... Dlaczego je wyburzono? Ówczesne władze tłumaczyły, że domy były zniszczone przez szkody górnicze. W latach 80. nieżyjący już Paweł Spyra, ówczesny prezydent Bytomia, a późniejszy wicewojewoda katowicki, powiedział mi prawdę.

- Było tak: przyjechał do Bytomia pan Nieszporek, ważna osoba w latach siedemdziesiątych. Szliśmy ulicą Dworcową. Po lewej stronie secesyjne kamienice, po prawej to samo. Dochodzimy do placu Kościuszki. I tu Nieszporek nie wytrzymał. "Co wy tu, w tym Bytomiu, takie stare chałupki macie? - spytał. - Ja bym to wszystko wyburzył. Przecież nie szkoda, bo to poniemieckie! I piękny pawilon bym postawił. Jak supersam w Katowicach". A słowo Nieszporka w tych czasach było jak polecenie. Wykonać.

I Spyra polecenie wykonał. Profesor Józef Adam Ledwoń, ekspert w dziedzinie zabezpieczenia obiektów przed deformacjami górniczymi i wstrząsami sejsmicznymi, mówił mi później, że te kamienice można było uratować. Co więcej, koszt ich wyburzenia przewyższał koszty kapitalnego remontu.
"

ciekawe, kto był autorem całości - bytom.naszemiasto.pl/archiwum/bytom-mias...ete,510380,t,id.html
pl.wikipedia.org/wiki/Ryszard_Nieszporek

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

Poczet zapomnianych 2014/05/17 16:45 #144229

Czy aby lewica nie rządziła bytomiem przez dwie kadencje? Co stało wówczas na przeszkodzie uhonorowaniu wszystkich wymienionych? Poza tym zwrot o ocenie "nieskżonej IPNowską narracją" wskazuje, iz autor zbyt duzo o instytucji tej i jej działaniach nie wie.

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

Poczet zapomnianych 2014/05/17 20:32 #144242

I znowu JKC liczy na zbiorową amnezję. To już staje się nudne.

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

Poczet zapomnianych 2014/05/20 11:08 #144336

Jestem gotowa sama ufundować tablicę Czubakowi z napisem np " Gość, który nie wiedział kiedy odejść". Zbiórkę zrobię na ten cel, jestem przekonana, że nie jedna osoba się dołoży mając pewność, że JK Czubak zniknie za dobre z naszego życia.

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się, aby dołączyć do konwersacji.

  • Strona:
  • 1


bytomski logo pelen kolor beta



najpopularniejszy serwis internetowy w mieście, posiadający największe forum dyskusyjne, a także kalendarium imprez, ogłoszenia drobne i wiele innych.