To jedna z ostatnich takich nastawni w Polsce. Czy zostanie zburzona?

Polskie Linie Kolejowe przygotowują się do rozpoczęcia wielkiej inwestycji na linii z Chorzowa Batorego przez Bytom do Nakła Śląskiego. Dzięki niej infrastruktura kolejowa zostanie gruntownie zmodernizowana, lecz przedsięwzięcie jednocześnie stanowi zagrożenie dla zabytków techniki. W planach jest m.in. wyburzenie unikatowej nastawni bramowej.

Byt nastawnia bt

Budynki tego typu właściwie istnieją tylko na terenach znajdujących się niegdyś w granicach Niemiec. Obiekty nastawcze zawieszone bezpośrednio nad torami przez wiele lat były charakterystycznym elementem krajobrazu górnośląskich kolei, ale w ostatnich dekadach znikają jedna po drugiej i dziś na terenie Polski pozostało już ich zaledwie kilka.

Nastawnia Bt znajdująca się na stacji Bytom jest unikatem nawet wśród tych nastawni bramowych, które przetrwały do dzisiejszych czasów. Wyróżnia ją przede wszystkim architektura utrzymana w stylistyce Streamline, charakteryzującej się obłymi, aerodynamicznymi kształtami i stalową konstrukcją. Projektanci tworzący w tym duchu inspirowali się osiągnięciami ówczesnego przemysłu stoczniowego, lotniczego i kolejowego, stąd pierwotna forma bytomskiej nastawni może niektórym kojarzyć się z dawnymi okrętami, czy też pociągami.

Pozostałe nastawnie bramowe istniejące w Polsce, w tym najbardziej znana nastawnia w Gdańsku Wrzeszczu, mają bardziej klasyczną architekturę. Najczęściej są zbudowane z cegły i posiadają dwuspadowe dachy kryte dachówką. Na tym tle bytomski obiekt - nawet po wieloletnich zaniedbaniach - wygląda bardzo nowocześnie. Potwierdza to przedwojenne ambicje Bytomia, który jako największe miasto przygraniczne miał być wizytówką Niemiec.

nastawnia bramowa bytom

Warto dodać, że nastawnia Bt powstała na rok przed uruchomieniem słynnego pociągu łączącego Bytom z Berlinem. W 1936 r. na trasę wyjechał tzw. "Latający Ślązak", będący wówczas najszybszym składem spalinowym na świecie. Podróż do stolicy Niemiec trwała jedynie 4 godziny i 25 minut. To dowodzi, że w tamtym okresie kolej w Bytomiu stała na najwyższym poziomie. Nasze miasto mogło się poszczycić najnowocześniejszą infrastrukturą w kraju, lecz niestety kolejne obiekty wzniesione w tym okresie stopniowo znikają z naszego krajobrazu.

Wkrótce może przestać istnieć również nastawnia Bt. Zgodnie z dokumentacją przetargową na modernizację linii nr 131 biegnącą przez bytomską stację obiekt ma zostać rozebrany. Sterowanie ruchem ma przejąć Lokalne Centrum Sterowania, które ma powstać w ramach planowanej inwestycji. Zabytkowy budynek nie będzie już więc potrzebny, natomiast miłośnicy kolei uważają, że mimo to powinien zostać zachowany ze względu na swoje walory historyczne i architektoniczne.

Za namową pasjonatów stowarzyszenie Miasto dla Mieszkańców wystąpiło z wnioskiem do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisanie nastawni Bt do rejestru zabytków. Pozwoli to na objęcie jej ochroną prawną, dzięki czemu widmo rozbiórki zostanie zażegnane. Z pismem do konserwatora wystąpiło również stowarzyszenie Pro Fortalicium, które ponadto domaga się zachowania innych zabudowań stacyjnych, jak np. rampy towarowej i podziemnych tuneli.

Czy istnieje szansa na ratunek dla nastawni Bt? W 2015 r. w obliczu planów wyburzenia nastawni bramowej w Gdańsku Wrzeszczu konserwator zabytków podjął decyzję o wpisie do rejestru. W ubiegłym roku PKP postanowiło ją odnowić i zawarto umowę na opracowanie dokumentacji projektowej. Prace remontowe mają ruszyć w tym roku. Miejmy nadzieję, że podobne losy spotkają bytomską nastawnię, dzięki czemu duch "Latającego Ślązaka" wciąż będzie obecny w Bytomiu.

Subskrybuj bytomski.pl

google news icon

czytaj więcej:

Uchodźcy z Ukrainy w Bytomiu

Bytom gości uchodźców. Przyjechało ponad 50 Ukraińców

Potrącenie na przejściu dla pieszych

Potrącenie kobiety na przejściu dla pieszych

Mapa S11

S11 polepszy komunikację Bytomia z miastami ościennymi

Projekt bez tytułu 6

Zmienia się właściciel elektrociepłowni Szombierki

Aula Ogólnokształcącej Szkoły Muzycznej przed i po remoncie

Najpiękniejsza sala koncertowa Bytomia po renowacji

Bytom. Urząd Miejski

Bytom drugi od końca w Rankingu Gmin Województwa Śląskiego

Zrzutka - Pomóż mi uratować Mamę

Bytomiankę czeka operacja za 150 tys. zł...