Kolejne śląskie schrony wpisane do rejestru zabytków. Bytomski schron czeka na decyzję

11 marca 2021 roku rozpoczęło się postępowanie administracyjne dotyczące wpisu do rejestru zabytków ciężkiego, dwukondygnacyjnego schronu bojowego, który znajduje się nieopodal ul. Spacerowej w Bytomiu. Kilka innych schronów, które również należą do Obszaru Warownego „Śląsk” przeszły już procedurę i zostały wpisane na listę zabytków.

Byt schron przy ul spacerowej

Bytomski schron moze zostać zabytkiem

Dwukondygnacyjny ciężki schron bojowy (tradytor) znajduje się przy ul. Spacerowej w bytomskiej dzielnicy Łagiewniki. Należący do Obszaru Warownego „Śląsk” uzbrojony jest w: armatę polową 75 mm, armatę przeciwpancerną 37 mm, oraz trzy ciężkie karabiny maszynowe. Obiekt wyposażony jest w kopułę obserwacyjno-bojową i półkopułę pancerną. Zachowały się podwójne drzwi oraz niektóre drobne elementy wyposażenia. Stowarzyszenie na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium” postanowiło złożyć prośbę o wpisanie bytomskiego obiektu do rejestru zabytków.

Schron przy ul. Katowickiej w Chorzowie - część Punktu Oporu „Łagiewniki”

Chorzowski schron to część tzw. Punktu Oporu „Łagiewniki” i miał chronić tę dzielnicę. Budowa tego punktu oporu rozpoczęła się w 1936 i aż do wybuchu II wojny światowej wzmacniano jego poszczególne odcinki.

- Obiekt jest dwukondygnacyjny, połączony dwoma wyłazami zaopatrzonymi w stalowe drabinki do wspinania. Na jednej i na drugiej kondygnacji jest po siedem pomieszczeń. Wejście do schronu było najpierw zagrodzone tzw. kratą przeciwszturmową i chronione przez strzelnicę rkm-u. Dopiero dalej, za załamaniem korytarza znajdowały się dwudzielne drzwi pancerne, które szczelnie zamknięte chroniły obiekt przed atakiem gazowym– czytamy na stronie Stowarzyszenia Pro Fortalicium.

W 2001 r. Stowarzyszenie na Rzecz Zabytków Fortyfikacji Pro Fortalicium przygotowało projekt zagospodarowania schronu przy ul. Katowickiej, a miasto zabezpieczyło go przed dalszą dewastacją. Dwa lata później rozpoczął się remont bunkra, a obiekt pierwszy raz udostępniono szerszej publiczności 31 sierpnia 2003 r.

Od 16 marca 2021 r. ciężki schron bojowy nr 5 w Chorzowie, wraz z najbliższym otoczeniem, został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego pod numerem A/765/2021.

Schrony wpisane do rejestru

Do rejestru zabytków województwa śląskiego wpisano w ostatnich dniach także inne schrony bojowe Obszaru Warownego „Śląsk”, to: ciężki schron bojowy w Chorzowie Maciejkowicach, ciężki schron bojowy nr 52 w Dobieszowicach, ciężki schron bojowy nr 39 znajdujący się w świętochłowickim Parku Heiloo, lekki polowy schron piechoty w Wyrach oraz dwa ciężkie schrony bojowe w Piekarach Śląskich – przy ul. Partyzantów oraz ul. Przyjaźni.

Jednocześnie Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach rozpoczął procedurę wpisania do rejestru zabytków trzech kolejnych obiektów OW „Śląsk”. Dwa z nich to schrony bojowe znajdujące się w Bytomiu – w Kolonii Zgorzelec oraz w rejonie ul. Spacerowej w Łagiewnikach.

- W interesie społecznym jest zachowanie dla przyszłych pokoleń najcenniejszych, najbardziej wartościowych dóbr kultury, które w największym stopniu dokumentują przeszłość, świadczą o tożsamości regionu – czytamy w uzasadnieniu decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach.

Schron dowodzenia w Chorzowie

Na Górze Wyzwolenia (Redena) w Chorzowie znajduje się także schron dowodzeniem Obszaru Warownego „Śląsk”, który do rejestru zabytków województwa śląskiego został wpisany już w 2015 roku (pod numerem A/454/15). To jedyny w kraju tego rodzaju obiekt, tak duży i dobrze zachowany.

- Schron dowodzenia to dwukondygnacyjny obiekt z charakterystycznym, wysuniętym skrzydłem ściany tylnej. Wybudowano go celowo w odległości kilku kilometrów od polskiej linii obronnej i ówczesnej polsko-niemieckiej granicy. Ze względu na jego przeznaczenie posiada wiele oryginalnych rozwiązań, niespotykanych w innych obiektach śląskich fortyfikacji – informuje Stowarzyszenie Pro Fortalicum.

Obiekt przez lata ulegał dewastacji, a w latach 90. ubiegłego wieku wejście do niego zamurowano i zasypano. W 2009 r. władze Chorzowa podjęły decyzję o jego remoncie i w grudniu 2012 r. został udostępniony dla zwiedzających.

Śląska Linia Maginota

W latach międzywojennych przez górnośląską aglomerację przebiegały granica polsko-niemiecka. Do jej obrony zbudowano system fortyfikacji – Obszar Warowny „Śląsk”, zwany śląską Linią Maginota. Fortyfikacje rozciągają się na odcinku około 60 km – od Przeczyc na północy, po Wyry na południu.

Obszar Warowny „Śląsk” budowano w latach 1933 – 1939. Składało się na niego w sumie około 180 obiektów, taki jak: schrony, tradytory artyleryjskie, fortyfikacje polowe, koszary czy magazyny. Ta linia umocnień nie spełniła jednak swojej roli w wojnie obronnej w 1939 r., podobnie jak niecały rok później francuska Linia Maginota. Ta śląska linia obronna nie została zaatakowana frontalnie, a już 2 września 1939 r., ze względu na położenie taktyczne, jednostki Wojska Polskiego wycofano ze Śląska.

Obecnie dziesięć schronów tej śląskiej „Linii Maginota”, w zdecydowanej większości znajdujących się pod opieką Stowarzyszenia na Rzecz Zabytków Fortyfikacji, jest udostępnionych do zwiedzania.

Subskrybuj bytomski.pl

google news icon

czytaj więcej:

Szyb Krystyna w Bytomiu

Ratunek dla Krystyny. Konserwator przeprowadził...

Nominacja Wiesława Kukuły do stopnia generała broni

Trzecia gwiazdka dla generała Wiesława Kukuły, dowódcy WOT

Byt bytom ksse

Zielona energia w Bytomiu coraz bliżej....

Byt razem

Razem od 50 lat. Kilkanaście par z Bytomia...

Byt misie1

Lew, niedźwiedź i stado małp? Pierwszy ogród...

Byt jedzenie

Bytom Na Wynos – wesprzyj lokalną gastronomię

Byt 01szybyrycerskie

Kolejny odcinek ulicy Szyby Rycerskie...